به گزارش رسانه کلمات : پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳، حمایت از فلسطین در غرب دیگر فقط یک موضع‌گیری ساده نیست؛ بلکه می‌تواند به قیمت پایان یک عمر فعالیت حرفه‌ای تمام شود.
موجی بی‌سابقه از تسویه‌حساب با منتقدان جنگ غزه به راه افتاده است. از اخراج بازیگران مشهور هالیوود تا لغو نمایشگاه‌ها و بایکوت اساتید معتبر دانشگاهی.
در این میان، گروهی از هنرمندان نیز در اعتراض به ارتباط نهادهای فرهنگی با اسرائیل، داوطلبانه از رویدادهای بزرگ کنار رفتند. این گزارش، پرونده‌ای مستند از بهای سنگینی است که هنرمندان برای دفاع از آزادی پرداخته‌اند.
هالیوود زیر تیغ سانسور؛ اخراج ستاره‌ها
سینمای آمریکا همواره ادعای آزادی بیان داشته است، اما جنگ غزه خط قرمزی بود که هزینه عبور از آن برای ستاره‌ها غیرقابل‌جبران شد.
پایان همکاری با ملیسا باررا و سوزان ساراندون
ملیسا باررا، بازیگر مکزیکی، یکی از مشهورترین قربانیان این موج بود. او پس از تشبیه وضعیت غزه به «اردوگاه تمرکز» و استفاده از واژه «نسل‌کشی»، تاوان سنگینی داد.
در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۳، شرکت اسپایگلس او را از قسمت هفتم مجموعه سینمایی «جیغ» کنار گذاشت. باررا اما کوتاه نیامد و ضمن محکوم کردن یهودستیزی، بر حمایت خود از حقوق فلسطینیان تأکید کرد.
او پس از این بایکوت، فعالیتش را در آثاری چون «ابیگیل» و «آزمون کپنهاگ» ادامه داد. رقم دقیق قرارداد ازدست‌رفته او هرگز فاش نشد، اما این یک پیامد حرفه‌ای کاملاً مستند بود.
سوزان ساراندون، بازیگر کهنه‌کار آمریکایی نیز سرنوشت مشابهی داشت. او در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۳ در تجمع حمایت از فلسطین در نیویورک سخنرانی کرد.
تنها چهار روز بعد، آژانس استعدادیابی «یو تی اِی» اعلام کرد که همکاری با این ستاره را قطع کرده است. رسانه‌ها دلیل این اتفاق را صراحتاً سخنان او درباره غزه دانستند.
زلزله در آژانس‌های استعدادیابی
دامنه این برخوردها به مدیران ارشد هم رسید. ماها دخیل، مدیر ارشد بخش فیلم آژانس معتبر «سی‌ای‌ای»، پس از بازنشر مطالبی با تعبیر «نسل‌کشی»، تحت فشار قرار گرفت.
او مجبور به کناره‌گیری از هیئت مدیره و عذرخواهی شد. در پی این برخورد قهری، چهره‌های سرشناسی مانند آرون سورکین (نویسنده) در اعتراض، این آژانس را ترک کردند.
تسویه‌حساب در رسانه‌های معتبر جهانی
رسانه‌ها و مطبوعات غرب که میزبان مهم‌ترین تحلیل‌ها هستند، در مواجهه با مسئله فلسطین دچار تناقضات جدی در سیاست‌های داخلی خود شدند.
اخراج سردبیران آرت‌فروم و ای‌لایف
دیوید ولاسکو، سردبیر مجله هنری معتبر «آرت‌فروم»، در اکتبر ۲۰۲۳ برکنار شد. جرم او انتشار نامه‌ای بود که در آن درخواست آتش‌بس در غزه مطرح شده بود.
پس از این برکناری، شماری از اعضای تحریریه استعفا دادند. در نشریه علمی «ای‌لایف» نیز مایکل آیزن، سردبیر ارشد، در همان ماه به دلیل بازنشر یک مطلب طنز درباره غزه از وب‌سایت «آنین» اخراج شد.
پایان کار کاریکاتوریست گاردین و مجریان ام‌اس‌ان‌بی‌سی
استیو بل، کاریکاتوریست باسابقه، پس از چهار دهه همکاری با «گاردین» طرد شد. گاردین به دلیل کاریکاتوری از نتانیاهو که تداعی‌کننده کلیشه‌های یهودستیزانه خوانده شد، قرارداد او را تمدید نکرد.
در شبکه ام‌اس‌ان‌بی‌سی نیز در روزهای نخست جنگ، مهدی حسن، ایمن محی‌الدین و علی ولشی از اجرای برخی برنامه‌ها بازماندند. چندی بعد، برنامه اختصاصی «مهدی حسن» به‌طور کامل لغو شد.
سازمان «پالستین لگال» اعلام کرد تنها در فاصله ۱۱ تا ۲۵ اکتبر ۲۰۲۳، بیش از ۲۶۰ مورد اخراج یا محدودیت شغلیِ مرتبط با حمایت از فلسطین را مستندسازی کرده است. شش خبرنگار «بی‌بی‌سی عربی» نیز به همین دلیل تعلیق شدند.
بایکوت آکادمیک و لغو رویدادهای ادبی
مراکز علمی و ادبی که قرار بود پناهگاه تفکر آزاد باشند، به سرعت درهای خود را به روی حامیان فلسطین بستند و دعوتنامهها را پس گرفتند.
پس گرفتن دعوتنامهها در دانشگاه‌ها
دانشگاه کلن آلمان در آوریل ۲۰۲۴ دعوت از نانسی فریزر، فیلسوف آمریکایی، برای تصدی یک کرسی مهم را لغو کرد. دلیل؟ امضای نامه «فلسفه برای فلسطین» در نوامبر ۲۰۲۳.
غسان حاج، پژوهشگر لبنانی-استرالیایی، به دلیل مواضعش با لغو قرارداد از سوی مؤسسه ماکس پلانک آلمان مواجه شد. دادگاه کار آلمان نیز اعتراض قضایی او را رد کرد.
لوری اندرسون آمریکایی نیز به دلیل حمایت از فراخوان سال ۲۰۲۱ علیه آپارتاید، کرسی استادی «پینا باوش» در دانشگاه فولک‌وانگ را از دست داد.
لغو سخنرانی نویسندگان سرشناس
ویت‌تان نگوین، برنده جایزه پولیتزر، پس از امضای نامه درخواست آتش‌بس در اکتبر ۲۰۲۳، با لغو سخنرانی‌اش در مرکز ۹۲ نیویورک روبه‌رو شد. این مرکز در پی اعتراض سایر نویسندگان، برنامه‌های ادبی‌اش را متوقف کرد.
ناتان ثرال، نویسنده آمریکایی نیز شاهد لغو برنامه‌های تور کتاب خود بود؛ از جمله سالن کانوی هال لندن که به بهانه مسائل امنیتی برنامه او را لغو کرد.
مراسم اهدای جایزه به آدانیا شبلی، نویسنده فلسطینی، در نمایشگاه کتاب فرانکفورت ۲۰۲۳ به تعویق افتاد. ماشا گسن نیز به دلیل مقاله‌ای در نشریه نیویورکر، با لغو مراسم رسمی اهدای جایزه ۱۰ هزار یورویی هانا آرنت در دسامبر ۲۰۲۳ مواجه شد.
نمایشگاه‌های تجسمی که هرگز افتتاح نشدند
در عرصه هنرهای تجسمی، بهانه‌های امنیتی و محدودیت ظرفیت، پوششی برای سانسور هنرمندانی شد که صدای فلسطین بودند.
بوم‌های خالی در موزه‌های آمریکا و آلمان
نمایشگاه سامیا حلبی، هنرمند فلسطینی-آمریکایی، که سه سال برای آن برنامه‌ریزی شده بود، در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۳ توسط دانشگاه ایندیانا به بهانه مسائل امنیتی لغو شد.
کندیس بریتز نیز با لغو نمایشگاهش در موزه زارلاند آلمان مواجه شد. آنایس دوپلان به دلیل مواضعش در شبکه‌های اجتماعی، نمایشگاه «آفروفیوچریسم» را در موزه فولک‌وانگ از دست داد.
جوهانا هدوا شاهد لغو نمایشگاهش در براونشوایگ به بهانه محدودیت ظرفیت بود. همچنین، دوسالانه عکاسی در آلمان پس از مواضع شهیدالعالم (عکاس بنگلادشی) در نوامبر ۲۰۲۳ به‌طور کامل در سه شهر لغو شد.
تحریم‌های خودخواسته؛ هنرمندان پیش‌دستی می‌کنند
در سوی دیگر این میدان، هنرمندانی بودند که منتظر اخراج نماندند. آن‌ها داوطلبانه از فرصت‌های بزرگ و درآمدهای هنگفت گذشتند تا صدای اعتراضشان شنیده شود.
انصراف در جشنواره‌های موسیقی
در موسیقی الکترونیک، Arabian Panther (دی‌جی فرانسوی-لبنانی) برنامه ژانویه ۲۰۲۴ خود در کلوب «برگهاین» برلین را لغو کرد و دستمزدش را به سازمان کمک پزشکی برای فلسطینیان اهدا کرد.
در جشنواره «سی‌تی‌اِم» برلین در سال ۲۰۲۴، بیش از ۲۰ هنرمند (از جمله جایوتی، کامپیره، مانوکا هانی، اسکرچلارت و شرل) در همبستگی با فلسطین انصراف دادند.
در جشنواره «ساوت بای ساوت‌وِست»، ده‌ها هنرمند (مانند اسکوئرل فلاور، شالوم و گروه پراپر) در اعتراض به حمایت مالی ارتش آمریکا انصراف دادند. بیش از صد هنرمند نیز جشنواره «گریت اِسکیپ» بریتانیا را به دلیل ارتباط با بانک بارکلیز تحریم کردند.
پیروزی کمپین‌های اعتراضی هنرمندان
در بریتانیا، مرکز باربیکن پس از لغو یک سخنرانی درباره غزه، با خروج اعتراضی آثار یوتو برادا، دیدریک براکنز، سیان دی‌ریت و منیره الصلح مواجه شد.
مرکز آرنولفینی بریستول پس از لغو برنامه‌های جشنواره فیلم فلسطین در سال ۲۰۲۳، با تحریم بیش از ۱۴۰۰ هنرمند روبه‌رو شد و درنهایت در مه ۲۰۲۴ عذرخواهی کرد.
بهای سنگین آزادی‌خواهی؛ خسارت‌های مالی پنهان و آشکار
محاسبه زیان مالی در بسیاری از این پرونده‌ها ناممکن است. ارقام قراردادهای لغو شده معمولاً فاش نمی‌شوند، اما در چند مورد خاص، اعداد مشخصی ثبت شده است.
جوایز مصادره شده و تورهای لغو شده
بنیاد شلینگ در سال ۲۰۲۴ به دلیل امضای نامه تحریم اسرائیل، از پرداخت جایزه ۱۰ هزار یورویی به جیمز بریدل خودداری کرد.
شارون دودوآ اوتو نیز در نوامبر ۲۰۲۳ با توقف اهدای جایزه ۱۵ هزار یورویی پیتر وایس مواجه شد. او در نهایت از پذیرش جایزه انصراف داد.
از تازه‌ترین موارد می‌توان به مکلمور، خواننده آمریکایی اشاره کرد. در سپتامبر ۲۰۲۶، پس از اظهارات سیاسی‌اش در نیوجرسی، از حضور در هشت اجرای باقی‌مانده تور اد شیرن کنار گذاشته شد.
پرونده‌های مسکوت‌مانده
هنرمندان دیگری چون باسمه‌الشریف و نیکولاس یار نیز با تصمیمات جنجالی روبه‌رو شدند. همجا احسن حتی با تعلیق حساب اینستاگرام خود مواجه شد که بهانه‌های تجاری پوششی برای برخورد سیاسی با او بود.
این رویه چندوجهی ثابت می‌کند که فضای فرهنگی غرب پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، به شدت تحت تأثیر فشارهای طبقه حاکم برای کنترل روایت جنگ غزه قرار گرفته است.
📌 نکات کلیدی (خلاصه گزارش)
- مجازات و اخراج مستقیم: قطع همکاری با ستاره‌های هالیوود و برکناری مدیران ارشد رسانه‌ای به دلیل یک موضع‌گیری ساده.
- لغو سیستماتیک فرصت‌ها: پس گرفتن دعوتنامه‌های دانشگاهی و لغو سخنرانی‌ها و نمایشگاه‌های تجسمی به بهانه‌های واهی امنیتی.
- خسارت‌های اثبات‌شده: از دست رفتن جوایز نقدی ده‌هزار یورویی و لغو تورهای بزرگ موسیقی (نظیر تور مکلمور).
- قدرت انصراف داوطلبانه: کناره‌گیری صدها هنرمند از فستیوال‌های معتبر غربی برای اعمال فشار متقابل بر نهادهای فرهنگی.
دیدگاهتان را بنویسید